صفحه اصلی / 275 / راهبرد نگاه به روس‌ها برای ایران راهساز نیست
راهبرد نگاه به روس‌ها برای ایران راهساز نیست
راهبرد نگاه به روس‌ها برای ایران راهساز نیست

راهبرد نگاه به روس‌ها برای ایران راهساز نیست

بستن تنگه‌های آبراهی در دنیا، بر قواعد حقوقی متفاوتی نسبت به زمان جنگ با زمان صلح استوار است. تنگه‌ها در واقع آبراه‌های بین‌المللی هستند و براساس قواعد حقوق بین‌الملل، صاحبان آب‌های سرزمینی آن، مجاز به انسداد آن در زمان صلح نخواهند بود. به عبارت دیگر، تنگه‌ها مورد استفاده دریانوردی بین‌المللی هستند و جز در زمان جنگ و برای مدتی کوتاه، هیچ کشوری حق انسداد آن را نخواهد داشت و این انسداد تنها به زمان جنگ معطوف می‌شود.

البته در مورد تنگه هرمز و مناسبات تجاری و عبور و مرور در آن، برخی کشورها نظیر عربستان، عمان و امارات نفت خام خود را از مجرای خطوط انتقال زمینی صادر می‌کنند و درعین حال بخش قابل توجهی از مبادلات تجاری منطقه نیز از این راه انجام می‌گیرد. در زمان جنگ نیز چند باری بحث انسداد این تنگه مطرح شد و مسئولین نظام در آن برهه عنوان می‌کردند که اگر امنیتی برای مبادلات ایران وجود ندارد، برای سایرین نیز نباید به صورت ناعادلانه شاهد حریم امن باشیم. البته این مسأله نیز هیچ‌گاه از سوی ایران در دست اقدام قرار نگرفت. به این نکته نیز باید توجه داشت که روحانی در سخنان اخیر به هیچ عنوان صراحتاً از انسداد تنگه هرمز صحبت نکرد. کلام تلویحی ایشان را می‌توان بر مبنای عرف بین‌الملل و مصداق جنگ روانی علیه طرف متخاصم برشمرد.

چرا که بر مبنای این سخنان، این مهم به دنیا مخابره می‌شود که ایران اقتدار، قاطعیت و توان لازم برای مواجهه با هرگونه تهدیدی را دارد و در همین راستا نیز شاهد همراهی برخی دیگر از مسئولین با سخنان مذکور هستیم.

البته باید هوشیارانه به این مسأله نیز توجه داشت که بهره‌برداری دیپلماتیک لازم از این مسأله تاکنون صورت گرفته‌است.

از این به بعد، ادامه فضای کنونی چه به جهت اقتصادی و چه از منظر فرآیندهای اجتماعی نگران‌کننده خواهد بود.

با ارزیابی خردمندانه دولتمردان، اجازه تندتر شدن فضا را در آینده چه در داخل و چه در خارج نباید داد. در شرایط کنونی، در واقع همه موارد به تصمیم اتحادیه اروپا بستگی دارد. اکنون، تحریم‌های آمریکا علیه شرکت‌های همکار با ایران مضاعف است. بسیاری از شرکت‌ها حاضر نیستند که ریسک تداوم همکاری با کشورمان را در سیکل‌کاری مناسبات اقتصادی خود قرار دهند.

البته زمزمه‌هایی نیز به گوش می‌رسد که اروپایی‌ها درصدد ایجاد ساز و کار بانکی مستقلی هستند که از گزند تحریمی ایالات متحده مصون بوده و اگر طبق برآیند ابتدایی شاهد فعالیت آن باشیم، پیش‌بینی تسهیل فروش بیش از یک سوم نفت ایران نیز از آن مجرا چندان دور از ذهن نیست و تا حدود قابل توجهی بار تهدیدات و تحریم‌ها را از دوش ما برخواهد داشت.

در ادامه شاید شاهد واکنش‌های لفظی و حتی مکرر از سوی این دو کشور درباره تضییع منافع ایران باشیم، اما نگاه واقع‌بینانه حکم می‌کند که به‌عنوان نمونه از رفتار چین که بالغ بر ۶۰۰ میلیارد دلار مبادله تجاری با آمریکا دارد، در قبال تحریم‌های این کشور علیه ایران ارزیابی دقیق داشته باشیم.

در زمان گذشته نیز مثلا چین، هند و ژاپن برای عدم همراهی با رفتار خصمانه اقتصادی آمریکا علیه ایران در سازمان ملل روی خوش نشان داده بودند، اما درنهایت و در عمل شاهد عکس این مسأله بودیم و به‌عنوان نمونه هند مبادلات خود با ایران را بر روپیه استوار کرده بود و ژاپن نیز مبادلات خود با کشورمان را به شدت کاهش داد.

به‌طور کلی باید با نگاه واقع‌بینانه در روابط بین‌الملل رفتار کنیم و مشخصا درباره برجام، بنده به شخصه معتقدم که نمی‌توان به روسیه برای حمایت بی‌چون و چرا از ایران امیدوار بود.

البته شاید به صورت لفظی ژست بقای در برجام و تعهد به این توافق را از روس‌ها شاهد باشیم ولی در عمل این کشور تهدیدات اقتصادی ایالات متحده را جدی خواهد گرفت. به‌طور کلی در شرایط کنونی راهبرد نگاه به چپ و مشخصا روس‌ها برای ایران راهساز نخواهد بود و نباید از این مهم غافل باشیم.

نویسنده: داوود هرمیداس باوند

مجله گزارش ۲۷۵-مرداد ۱۳۹۷

این مطالب را نیز ببینید!

من کیستم؟

من کیستم؟

اغلب انسان‌ها تصور می‌کنند که دنیای مادی و بدن فیزیکی و چیزهایی که با ذهن …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *