صفحه اصلی / 274 / جای خالی کالای فرهنگی
جای خالی کالای فرهنگی
جای خالی کالای فرهنگی

جای خالی کالای فرهنگی

ماهنامه گزارش دوباره منتشر می‌شود‌، رویدادی که از دو منظر مبارک است و جالب می‌نماید:

نخست آن که «گزارش» سال‌ها چاپ می‌شد و مخاطبان پرشماری داشت و حیف بود که در محاق می‌ماند و به‌خاموشی می‌گرائید.

از طرف دیگر‌، هرقدر کالای فرهنگی از جهت کیفی و کمی‌، در کشور روبه رشد بگذارد‌، کمترین فایده‌اش این است که حتی اگر به‌اندازه سرسوزنی هم نور به تاریکی تابیده شود‌، جای شُکر دارد و دست‌کم، از نبودنش بهتر است.

با همه این اوصاف‌، اما در جامعه امروز ایران‌، به شهادت اخبار و ارقام‌، نه برای دولت – منظور حفظ دولت فعلی نیست – ، بلکه کم و پیش به تمام این سال‌ها بر می‌گردد- و نه از نگاه اکثریت بالای مردم تولید و خرید کالای فرهنگی یا اصلا اولویت ندارد یا اگر هم گوشه چشمی به آن انداخته شود‌، در حد شعار و در اندازه ناچیزی، باقی خواهد ماند.

در این رهگذر تکلیف دولت که مشخص است چرا که؛ «آن‌قدر سمن دارد که به یاسمن نمی‌رسد»‌، آن‌قدر اولویت‌های ایدئولوژیکی، سیاسی و اقتصادی دارد- و دولت‌های پیشین هم داشته‌اند- که جایی برای تولید فرهنگی نمی‌ماند‌، ضمن این که تولید فرهنگی به مثابه تیغ دو سر عمل می‌کند- چرا که اگر قرار باشد از نظر کیفی و کمی‌، تولیدات فرهنگی به جایی برسند تا انتهای تونل روشن نشود‌، دولت‌ها‌، با دست خود‌، برای خودشان مانع و فراهم ایجاد می‌کنند که به طور طبیعی گرفتارشان می‌کند.

ازطرفی نزد اکثریت مردم هم‌، هنگامی که می‌خواهند‌، سیاهه مخارج، مثلا ماهیانه خود را بنویسند‌، هر چه که باشد کالای فرهنگی اگر باشد یا در انتهای فهرست است یا آن قدر ناچیز است که به درد خالی نبودن عریضه هم نخواهد خورد. تولید کالای فرهنگی‌، اگر چه باید به عنوان یکی از بخش‌های مهم، بزرگ و پر درآمد و ممتاز هر نوع اقتصادی مورد توجه کارگزاران و گردانندگان مملکت باشد.

به عبارتی وظیفه برنامه‌ریزان اقتصاد وکارشناسان بودجه‌نویسی است که آن را در شمار اولویت‌ها قرار دهند‌، اما از طرفی- عنوان تجارت فرهنگی‌، بحث تقاضا و اشتیاق و علاقه خریداران هم به همان اندازه مهم و ارجح است. اما متأسفانه در کشور ما اکثریت مردم از پول‌دار و کم‌پول- حساب کم‌پول‌ها که پاک است – هر نوع خریداری را از خرج و برج و در موارد زیادی از سرچشم و هم‌چشمی می‌پردازند و کلی هم در اوصاف کالا یا خدمت مورد نظر به بحث ونظر می‌پردازند؛ اما دریغ از خرید هدف‌دار و اولویت خرید یک جلد کتاب یا یک نسخه روزنامه، سال و ماهی یک‌بار رفتن به تئاتر و به‌عبارت بهتر در سیاهه هزینه‌های روزانه، ماهانه و سالانه، بخش اعظم جامعه ما با چراغ ذره‌بین باید به جست‌وجوی کالای فرهنگی پرداخت؟

زمانی بود که اگر تیراژ یک کتاب زیر ۲۰۰۰ نسخه بود‌، مؤلف و ناشر از خجالت، سرخ می‌شدند. در حالی که امروز کتاب با تیتراژ ۲۰۰ و حتی ۵۰ نسخه مجوز می‌گیرد و به‌قول معروف «به زیور چاپ آراسته می‌شود»!

در این رهگذر اگر قرار بود قیاس باشد به نظر می‌رسد ما حتی از همسایگانی چون عراق و افغانستان با همه مشکلاتی که دارند‌، عقب‌تر باشیم که اگر بخش اعظم بروز و جا خوش کردن این عارضه خطرناک به عهده دولت مردان باشد بی‌تردید ما مردم که کلی هم به اصل و نسب، فرهنگ، چند سفر رفتمان و شاعری‌مان می‌نازیم؛ نیز به سهم خود‌، مقصر هستیم‌، چرا که اگر به‌اندازه وسع فکر و مالی خود به تولیدات فرهنگی کشورمان به‌مانند خوراک، پوشاک، ماشین، سفر و… روی خوش نشان ‌دهیم‌، دین و سهم خود را در روشن شدن تاریکی به وطن خویش، ادا خواهیم کرد.

ماهنامه گزارش ۲۷۴-اردیبهشت ۱۳۹۷

این مطالب را نیز ببینید!

من کیستم؟

من کیستم؟

اغلب انسان‌ها تصور می‌کنند که دنیای مادی و بدن فیزیکی و چیزهایی که با ذهن …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *