صفحه اصلی / 275 / ملک مطیعی ؛ بزرگ‌مرد سینما رفت

ملک مطیعی ؛ بزرگ‌مرد سینما رفت

تاریخ معاصر ایران مملو از مردان تاریخ‌ساز و مهمی است که‌ هر یک به ‌سهم خود در سربلندی و اعتلای این کشور نقش بسزایی داشته‌اند و در عرصه‌های گوناگون باعث افتخارآفرینی نام ایران در جهان شده‌اند کسانی که‌ از دل آحاد مردم سر برآورده‌اند و نوعا از طبقات محروم و قشرها ضعیف جامعه ‌بوده‌اند و با رنج و درد دل مردم آشنا و هم‌سو بوده‌اند اینان نه‌بخاطر شهرت و مقام بلکه ‌به‌واسطه‌ی وطن‌پرستی و مردمی بودن در دل مردم جای‌گرفته ‌و اکنون پس از سال‌ها هنوز در یاد و اذهان باقی مانده‌اند و هرکدام به‌عنوان اسطوره‌ای درتاریخ مملکت ثبت و ضبط گردیده‌اند.

در این میان در عالم هنر و عرصه‌ی سینما نامی ماندگار و جاودان به‌چشم می‌خورد ناصر ملک مطیعی بزرگ مردی که‌ همواره‌ در نقش‌های گوناگون در فیلم‌های خود نمادی از مردانگی، جوانمردی و باورهای اعتقادی را به‌نمایش می‌گذارد سینمای ایران با نام او عجین گشته ‌و نسل‌های مختلف نوعی حس خاصی به ‌او دارند. ملک مطیعی مردی که ‌از کوچه‌ و پس‌کوچه‌های جنوب شهر برخواست و پا به ‌دنیای سینما گذاشت هیچ‌گاه ‌اسیر غرور و تکبر نشد و همان‌طور که ‌در نقش‌های خود می‌گفت همواره‌ برای مردم و در خدمت مردم بود به‌جرأت می‌توان گفت مردم با فیلم‌های او زندگی کردند و نقش‌های او هر یک به‌منزله ‌ضرب‌المثل و یا تکیه‌کلامی برای قشرها مردم بود. ملک مطیعی متولد ۲۲ فروردین سال ۱۳۰۹ در تهران بود و قبل از ورودش به ‌سینما معلم ورزش دبیرستان‌های تهران بود او هم‌زمان فعالیت تئاتر خود را در سال ۱۳۳۵ و دوبله ‌فیلم درسال ۱۳۳۸ شروع کرد. اولین فیلم او در صحنه‌ی کوتاهی در فیلم واریته ‌بهار در سال ۱۳۳۲ بود و سپس به‌خدمت سربازی رفت و پس از بازگشت در فیلم‌های اتهام، بازگشت به‌زندگی، عروس‌ فراری، طلسم شکسته‌ و چندین و چند فیلم دیگر نقش‌آفرینی کرد. هم‌چنین او از سال۱۳۴۱در نقش‌های جاهلی ظاهر شد با پوشیدن کت‌ و شلوار مشکی و پیراهن سفید و کلاه‌‌‌ ‌مخملی و تسبیح شاه‌مقصود تا بالاخره ‌در سال ۱۳۴۸ با بازی در فیلم قیصر به ‌کارگردانی مسعود کیمیای نقش فراماندگار را در اذهان بازی کرد. از فیلم‌های مهم او پس از سال‌ها فیلم طوتی علی حاتمی درسال۱۳۴۹، فیلم مرید. حق درسال ۱۳۴۹بود. ملک مطیعی فارغ‌التحصیل رشته‌ تربیت‌بدنی دانش‌سرای عالی تهران بود هم‌چنین بازی به‌یاد ماندنی او در سریال سلطان صاحبقران. در نقش امیرکبیر در سال ۱۳۵۴که ‌اوج بازیگری او را به‌همگان ثابت کرد. او می‌گفت دوستی و محبتی که ‌مردم به ‌من دارند از هر ثروتی برای من بالاتر است و امیدوارم شایسته‌ی این جایگاه‌ ‌باشم.ملک مطیعی کارمند وزارت پست و تلگراف بود و درسال ۱۳۱۱ در خیابان سیروس تهران سینما شرق را تاسیس کرد و همچنین برای مدتی انجمن سینمای نمایش را اداره ‌می‌کرد. از نکات حائز اهمیت در مورد او اینکه ‌ملک مطیعی سبب ورود محمد علی فردین به‌عرصه‌ی سینما شد. اما اسطوره‌ای که ‌با این همه ‌افتخار و تلاش که ‌سینما به ‌او به‌راستی مدیون است با وقوع انقلاب به ‌انزوا رفت تا حدی که ‌به‌طور کلی از عرصه‌ی سینما حذف گردید برای مدتی کوتاه ‌به ‌خارج از کشور رفت و مجددا به ‌ایران بازگشت و یک شیرینی فروشی تاسیس کرد. او در کتابخانه‌ی شخصی خود حدود ۳۰۰۰ جلد کتاب داشت. ملک مطیعی پس از حدود ۳۵ سال دوری از سینما درنهایت درسال۱۳۹۲ در فیلم نقش نگار ساخته‌ عطشانی بازی کرد. هم‌چنین او از ازدواجش صاحب دو فرزند پسر و دختر شد که ‌همسرش مدت‌ها پیش فوت کرد و او دیگر ازدواج نکرد و بالاخره ‌در شامگاه ‌روز ۱۴ خرداد ۱۳۹۷ و بعد از مدت‌ها بیماری برای همیشه‌ چشم از جهان فروبست و همگان را در غمی فراوان فرو برد و جامعه ‌هنری و سینمای ایران را عزادار کرد. مگر می‌شود فراموش کرد نقش‌های ماندگار او در فیلم قیصر در نقش فرمون خان، فیلم طوتی، پهلوان مفرد و تمامی فیلم‌های تاثیرگذار او هم‌چون نگینی درخشان در عرصه‌ی سینمای ایران تا همیشه‌ تلولو دارد. ملک مطیعی جوایزی را نیز دریافت کرد و جایزه ‌مجسمه ‌سپاس بهترین بازیگر نقش اول در چهارمین دوره ‌در سال ۱۳۵۰ برای بازی در فیلم سه‌قاپ و هم‌چنین در درسال ۱۳۴۹ برای بازی در فیلم رقاصه‌شهر. هم‌چنین او علاقه ‌زیادی به ‌رشته‌های ورزشی داشت از جمله‌ کشتی ولی هیچ‌گاه این علاقه ‌را به ‌صورت جدی ادامه‌ نداد.

حال که ‌او درمیان ما نیست و شاید تا سال‌ها بعد هم کسی مثل او در سینمای ایران حضور نیابد باید یک بازنگری از گذشته ‌تاحال انجام بدهیم.با این سرمایه‌‌های جاودانی عرصه‌ی هنر چه‌ کرده‌ایم؟ و آیا قدر آنها را دانسته‌ایم یا نه ‌و آیا حتی از نام آنها در هراس بودیم یا خیر؟ که ‌متاسفانه ‌برخورد مسئولان در این چهل سال اخیر بدین صورت بوده ‌است ولی مردم قدرشناس و هنردوست هستند که‌ از همه‌ی قشرها جامعه ‌برای وداع با بزرگ مرد سینمای ایران حضور داشتند و اشک ریختند.

به‌راستی صحبت‌های پرویز پرستویی در آن روز تأمل برانگیز است که ‌مگر او مرتکب چه ‌جرمی شده ‌بود که ‌باید نامی از او در این سال‌ها برده ‌نشود و یا چهره‌ی او مخفی بماند ولی متاسفانه ‌این تنها درمورد ناصر ملک مطیعی صدق نمی‌کند بازیگرانی هم‌چون بهروز وثوقی نیز دچار همین بی‌عدالتی شده‌اند.

به‌راستی این سوال همیشگی در اذهان هنر دوستان و اهالی سینما و تئاتر باقی است که‌ چرا نظام حاکم بر سینما و تلویزیون درصدد مخالفت همیشه ‌با این افراد و نام‌های جاودان است در حالی که‌ آحاد مردم به‌صورت خودجوش و یک‌پارچه ‌در تشییع جنازه ‌مردی آمدند که ‌عمری با فیلم‌های او زندگی کردند و حتی همزاد پنداری داشتند چرا باید در جهت مخالفت خواسته ‌و علایق مردم ایستاد و این همه‌ محبت و ارادت را نادیده‌ گرفت. بازیگران، هنرمندان، نویسندگان و تمامی کسانی که‌ عمری در خدمت این آب و خاک موی سپید کردند و کم‌ترین توقع را داشتند حال باید در انزوا و غربت قرار بگیرند به ‌راستی چرا؟

ناصر ملک مطیعی برای همیشه ‌رفت ولی یاد او، فیلم‌های او هم‌چنان پا برجا و ماندگار است و قلب هر ایرانی او را فراموش نخواهد کرد.

 

نویسنده: امیرهوشنگ سمنانی

ماهنامه گزارش ۲۷۵-مرداد ۱۳۹۷

این مطالب را نیز ببینید!

من کیستم؟

من کیستم؟

اغلب انسان‌ها تصور می‌کنند که دنیای مادی و بدن فیزیکی و چیزهایی که با ذهن …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *