صفحه اصلی / 274 / استقبال سرد از نمایشگاه نفت
استقبال سرد از نمايشگاه نفت
استقبال سرد از نمايشگاه نفت

استقبال سرد از نمایشگاه نفت

نمایشگاه نفت در ایران موقعیتی است برای تمامی شرکت‌های نفت و گاز که توانایی‌های خود را به کشوری که یکی از بزرگ‌ترین دارندگان منابع نفت و گاز است نشان دهند. کشوری که توانایی تأمین منابع هیدروکربوری بسیاری از بازارهای مصرف را دارد و می‌تواند با تکیه بر منابع خود، نقش پُر رنگی در مجامع جهانی ایفا کند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های چنین رویداد‌هایی این است که کشور میزبان می‌تواند ظرفیت‌های خود را با جذابیت‌های اقتصادی برای شرکت‌های بزرگ و پیمانکاران خارجی به نمایش بگذارد تا این شرکت‌ها آمادگی لازم را برای انتقال تکنولوژی، عرضه نوآوری‌ها، مشارکت در سرمایه‌گذاری و کار در این کشور پیدا کنند.

در همین راستا مدتی است که دولتمردان کشور به دنبال این امر هستند که با ایجاد جذابیت‌های اقتصادی، شرکت‌های بزرگ خارجی را مجاب به سرمایه‌گذاری در ایران کنند. این در حالی است که تا کنون توفیق چندانی در بستن قرارداد‌های خارجی در صنعت نفت ایران به دست نیامده است و به رغم این که مسئولین تلاش داشتند که تا پایان سال ۹۶ ده قرارداد خارجی را به امضا برسانند تا کنون تنها سه قرارداد با مدل جدید یا همان IPC بسته شده که یکی از آنها نیز با یک شرکت ایرانی است.

اما نکته این جا است که همین تعداد قرارداد بسته شده نیز به مرحله اجرا نرسیده‌ و این موضوع می‌تواند تا حدودی، دیگر شرکت‌ها را از سرمایه‌گذاری در ایران مایوس کند. تمام این مسائل در کنار تنش‌های بین‌المللی و منطقه خاورمیانه تبدیل به مانعی شده است که ایران نتواند در جذب شرکت‌های خارجی موفق باشد.

شرکت‌هایی که می‌توانند با ورودشان تکنولوژی موجود را متحول کنند و عاملی برای پیشرفت هر چه بیشتر صنایع ایران باشند. اکنون که کشور در موقعیتی قرار دارد که بیش از هر موقعی به پیشرفت صنعتی و اقتصادی نیازمند است، سرمایه‌گذاری و حضور شرکت‌های معظم می‌تواند برای موتور اقتصادی کشور، پیش‌برانه باشد.

در این بین سیاست‌های جدید آمریکا نیز بی‌تاثیر نبوده است. دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا تلاش دارد تا منطقه را در تنش نگاه دارد تا نه تنها سیطره خود را بر منطقه حفظ کند بلکه با ایجاد واهمه باعث شود که کشور‌های عربی، بیشتر به سوی پیمان با آمریکا حرکت کنند. پیمانی که نهایتا منجر به قرارداد‌های میلیارد دلاری برای آمریکا می‌شود. قرارداد‌های فروش سلاح را می‌توان از این قبیل خواند. ترس از جنگ توسط سیاست‌های آمریکا ایجاد و درنهایت سلاح برای مقابله با این ترس نیز توسط آمریکا به اعراب فروخته می‌شود.

یکی از مهم‌ترین راهکار‌های هراس‌آفرینی آمریکا نیز مساله توافق هسته‌ای ایران است. ترامپ هر چند ماه این مساله را دوباره در رسانه‌ها اعلام می‌کند که این بار توافق هسته‌ای را تمدید نخواهد کرد. مساله‌ای که منجر می‌شود ایران باز هم تحت تحریم‌های اقتصادی قرار بگیرد.

با این حال ترامپ تا کنون این اقدام را انجام نداده است و با توجه به این که اروپا در انجام چنین کاری از وی حمایت نمی‌کند، او هم با تهدید‌های تو خالی تنها این واهمه را ایجاد می‌کند که این بار توافق را تمدید نخواهد کرد تا ایران به ثبات اقتصادی لازم نرسد. بی‌ثباتی منطقه مهم‌ترین برنامه‌ای است که آمریکا به دنبال آن است. از این رو تهدید‌های ترامپ اصلی‌ترین راهکاری است که این کشور در پیش گرفته است.

اما درخصوص شرکت‌های بزرگ نفتی، باید یادآور شد که این شرکت‌ها در اکثر کشور‌های جهان مشغول به کار هستند و سرمایه‌های کلانی نیز در این کشور‌ها صرف کرده‌اند. این در حالی است که ترامپ این شرکت‌ها را هم تهدید کرده که یا باید با ایران کار کنند یا با آمریکا. از این‌رو بسیاری از این شرکت‌ها که بازار آمریکا را پر سودتر از ایران دیده‌اند، بدون شک آمریکا را انتخاب می‌کنند. به این جهت دیده می‌شود که روز به روز تمایل شرکت‌های خارجی برای حضور در صنایع ایران کمرنگ‌تر می‌شود.

با این حال بیست و سومین دوره نمایشگاه بین‌ المللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی تهران، در تاریخ ۱۶ الی ۱۹ اردیبهشت ۹۷ در زمانی برگزار شد که به باور برخی از کارشناسان این حوزه، فروغ کم‌تری نسبت به سال‌های پیش داشت. در همین راستا برای پاسخ به این پرسش که آیا این امر حقیقی خواهد بود یا خیر به سراغ کارشناسان این حوزه رفتیم.

ترامپ، یک بیزنس‌من واقعی

سیدجلال ساداتیان، نماینده سابق مجلس و کارشناس حوزه انرژی در این خصوص گفت: ترامپ که به باور بسیاری، یک دیوانه شناخته می‌شود، یک بیزینس‌من، حقیقی است. این مساله را می‌توان از آنجایی درک کرد که این شخص به جای ایجاد جنگ تنها بحران در منطقه ایجاد می‌کند تا از این آب گل‌آلود ماهی‌گیری کند و صرفه اقتصادی‌ای که انتظار دارد را ببرد.

وی در ادامه گفت: به نظر می‌رسد که نگرانی مقامات در خصوص این امر که ممکن است سیاست‌های ترامپ نهایتا به درگیری در منطقه منجر شود، باعث شده است که شرکت‌های بزرگ تمایل چندان به حضور در ایران را نداشته باشند. از این جهت پیش‌بینی می‌شود که شرکت‌های خارجی تمایل چندانی برای حضور در نمایشگاه نفت ۹۷ نداشته باشند.

ساداتیان در ادامه در پاسخ به این پرسش که آیا سیاست‌های داخلی و نوع ایجاد جذابیت برای سرمایه‌گذاران خارجی در ایران، نمی‌تواند تاثیری در حضور شرکت‌های خارجی در این نمایشگاه داشته باشد، گفت: این جذابیت‌ها تا حدودی وجود دارد، مخصوصا برای شرکت‌های اروپایی، اما این شرکت‌ها به دلیل این که تحت‌تاثیر سیاست‌های آمریکا هستند و با این کشور مراودات بسیاری دارند، بدون شک با احتیاط زیادی به فعالیت در ایران می‌پردازند.

وی همچنین در پایان اظهار داشت: مواردی که ذکر شد، می‌تواند عاملی باشد برای حضور کمرنگ نمایندگان شرکت‌های خارجی برای حضور در نمایشگاه نفت ۹۷ تهران.

 کم رونقی نمایشگاه نفت دلایل اقتصادی دارد

سعید ساویز دیگر کارشناس نفت نیز در خصوص حضور شرکت‌های خارجی در نمایشگاه بین‌المللی نفت، گفت: چیزی که به نمایشگاه نفت رونق می‌دهد صنایع کوچک است. صنایع کوچک نیز زمانی برای کار در یک کشور اقدام می‌کنند که شرایطی مطلوب برای کار در آن کشور وجود داشته باشد.

این در حالی است که قرارداد با توتال مدتی است که امضا شده، اما هنوز کاری شروع نشده است. این شروع نشدن کار باعث می‌شود که شرکت‌های کوچک با تردید به بازار ایران نگاه کنند.

وی در ادامه گفت: به نظر می‌رسد که شرکت‌هایی که می‌توانند در ایران فعالیت داشته باشند، بیشتر از سیاست‌های ترامپ نگران این هستند که آیا در بازار ایران سوددهی لازم وجود دارد یا خیر؟

این کارشناس نفت در ادامه گفت: تا جایی که سوریه نقشی در این سیاست‌های بین‌المللی نداشت، شکاف عمیقی بین کشورهایی مانند فرانسه و آلمان با آمریکا وجود داشت. به این معنی که سیاست مداران این کشور‌ها سعی می‌کردند کاملا خود را از ترامپ جدا کنند، علی‌الخصوص زمانی که ترامپ از توافق پاریس خارج شد. خارج شدن ترامپ از چنین توافقاتی نشان می‌دهد که این شخصیت به جز کسب درآمد به مساله دیگری نمی‌اندیشد. بر این اساس طبیعی است که اروپا به این نوع رفتار ترامپ اهمیت ندهد.

وی در ادامه اظهار کرد: این در حالی است که بسیاری از شرکت‌های بزرگ اروپایی مقدار قابل توجهی از سهام خود را در آمریکا عرضه کرده‌اند و این موضوع باعث شده است که این شرکت‌ها اسیر نظام بانکداری آمریکایی شوند. اما باز هم این به آن معنی نیست که ترامپ بتواند سیاست خارجی آنها را تعیین کند.

ساویز افزود: بیش از این که ترامپ بر فعالیت شرکت‌های خارجی در ایران تاثیرگذار باشد به نظر می‌رسد که کندی و رخوت بازار ایران است که تمایل آنها را برای حضور در ایران کاهش می‌دهد. و بیش از این که کم‌شدن حضور خارجی‌ها دلایل سیاسی داشته باشد، دلایل اقتصادی دارد.

رانت و فساد در صنعت نفت ایران

وی در ادامه گفت: با وجود نیاز ما به حضور شرکت‌های خارجی، همچنان رانت‌هایی که وجود دارد اجازه نمی‌دهند شرکت‌های خارجی کار خود را به درستی انجام دهند. از این‌رو شرکت‌های خارجی نه برای وضعیت سیاسی بلکه به دلیل وجود فساد و رانت‌های زیاد در صنعت نفت ایران، اقتصاد کشورمان را برای کار مطلوب نمی‌بینند.

ساویز همچنین خاطرنشان کرد: صنعت کشور ایران، به‌خصوص صنعت نفت غرق در فساد است. از این رو هیچ شرکت معتبری تمایل به حضور چشمگیر در ایران ندارد.

وی همچنین در خصوص سیاست‌های خارجی ایران در راستای جذب سرمایه گفت: جذب سرمایه و تعامل بین‌المللی برای همکاری‌های اقتصادی و ارزآوری، آداب خاص خود را دارد و این که بخواهیم خارج از این آداب چنین کاری انجام دهیم، یک امر ناممکن است.

ساویز ادامه داد: سیاست‌های خارجی کشور کاملا قابل احترام است و هیچ اعتراضی به آن وجود ندارد، اما این سیاست‌های خارجی تبعاتی دارد و مهم‌ترین آن این است که خارجی‌ها با ما قهر می‌کنند.

بر این اساس باید گفت که با وجود چنین سیاست‌هایی، بستن قرارداد و جذب سرمایه امری دشوار است.

وی در پایان اظهار کرد: با وجود تمام این صحبت‌ها به نظر می‌رسد که نمایشگاه نفت از رونق معمولی برخوردار باشد، چرا که هم اکنون قرارداد‌هایی به امضاء رسیده و مذاکرات بسیاری در این راستا جاری است.

موانع داخلی در کم رونق شدن نمایشگاه نفت

بهروز نامداری کارشناس حوزه انرژی نیز در خصوص وضعیت حضور شرکت‌های خارجی در ایران گفت: بدون شک تنش‌های بین الملل در حضور این شرکت‌ها تاثیر دارد. علاوه بر این خبر‌هایی به گوش می‌رسد که ممکن است ترامپ در توافق بماند و تحریم‌های جدیدی علیه ایران اعمال کند.

وی در ادامه گفت: اگر ترامپ توافق را تمدید کند و تحریم‌های جدید اعمال کند، این گونه به نظر می‌رسد که شرکت‌هایی که با ایران کار می‌کنند به کار خود ادامه دهند، اما شرکت‌های جدید به ایران نیایند، اما اگر توافق را کلا از بین ببرد، همین شرکت‌ها هم دیگر در ایران فعالیت نخواهند کرد. از این رو می‌توان دریافت که وجود چنین تنش‌هایی باعث شده است که شرکت‌ها با احتیاط بیشتری به سمت ایران بیایند، بر این اساس گفته می‌شود که نمایشگاه نفت امسال، تا حدودی کم رونق تر از سال‌های قبل خواهد بود.

نامداری در پاسخ به این پرسش که سیاست‌های خارجی در کمرنگ بودن حضور سرمایه‌گذاران، چه نقشی دارد، گفت: به نظر می‌رسد که وزارت نفت تلاش خود را برای جذب سرمایه انجام داد، اما برخی موانع داخلی و خارجی باعث شدند که این امر آن طور که باید محقق نشود. که بدون شک نقش موانع داخلی پررنگ‌تر از خارجی‌ها بوده‌است.

وی در ادامه گفت: سرمایه‌گذاران به روند سیاسی اهمیت چندانی نمی‌دهند، اما این امر که ما نتوانستیم سرمایه‌گذاران را توجیه کنیم که سوددهی کار در ایران بیشتر از رقبا است، باعث شد که شرکت‌های بزرگ جهان رغبت چندانی برای حضور در ایران را نداشته‌باشند.

از این رو می‌توان دریافت که نمایشگاه نفت سال ۹۷ می‌تواند قربانی سیاست‌های ناقص جذب شرکت‌های خارجی باشد. سیاست‌هایی که در کنار تنش‌های ایجاد شده توسط ترامپ روز به روز فاصله صنعت نفت ایران را با اطمینان خارجی‌ها برای کار در کشور ما بیشتر می‌کند.

این در حالی است که علاوه بر وضعیت متزلزل برجام، وجود رانت و فساد چشمگیر در صنعت نفت نیز مانعی شده است برای جذب سرمایه و پیشرفت این صنعت استراتژیک کشور.

ماهنامه گزارش ۲۷۴-اردیبهشت ۱۳۹۷

این مطالب را نیز ببینید!

دست بردار از این، در وطن خویش غریب

 به بهانه تجاوز سه نفر به دختر ۶ ساله افغانی

پس از قتل ستایش قریشی – کودک ۷ ساله افغان – ، توسط شهروند ایرانی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *